Dolffin Rhesog
Yn debyg iawn i’r dolffin cyffredin ond mae ganddynt resen nodedig i lawr eu hystlysau.
Yn debyg iawn i’r dolffin cyffredin ond mae ganddynt resen nodedig i lawr eu hystlysau.
Mae’r dolffin cyffredin trwynfyr yw’r ail forfilig mwyaf cyffredin yn ein dyfroedd, gyda’u niferoedd wedi cynyddu’n fawr dros y deng mlynedd diwethaf i’r fath raddau y byddant cyn bo hir yn dod y morfilig mwyaf cyffredin. Mae’r dolffin cyffredin yn tyfu i ychydig dros 2m o hyd ac yn byw am tua 40 mlynedd. Mae gan y dolffin cyffredin batrwm awrwydr nodedig ar ei ystlys.
Gwelir dolffiniaid Risso yn bennaf o amgylch arfordir Ynys Môn ond maent wedi cael eu gweld i fyny ac i lawr Bae Aberteifi. Maent yn tyfu i tua 3.5m ac mae ganddynt olwg nodedig o wên. Mae dolffiniaid Risso yn dechrau’n llwyd/brown olewydd ond wrth iddynt fynd yn hŷn byddant yn troi’n wynnach o ran golwg.
Tyfu i tua 8m o hyd
Y llamhidydd harbwr yw’r morfil lleiaf sydd gennym yn y dyfroedd o amgylch arfordir Cymru, gyda nhw’n tyfu i tua 1.5m. Maent hefyd yn un o’r morfilod mwyaf cyffredin o amgylch ein harfordir, gyda phodennau mawr i’w gweld. Oherwydd eu trwynau crwn yn lle pig, maent yn cael eu hadrodd yn rheolaidd i ni fel orca bach. Maent yn bwydo ar bysgod a chramenogion llai. Yn anffodus, maent yn wynebu llawer o heriau, gyda nhw ond yn byw am tua 10 i 15 mlynedd. Mae ganddynt un o’r beichiau parasitig uchaf o’r morfilod a welwn o amgylch ein harfordir. Maent hefyd yn cael eu lladd yn rheolaidd gan anifeiliaid morol eraill fel y dolffin trwyn potel a morloi llwyd.
Mae’r dolffin trwyn potel yn un o’r morfilod mwyaf adnabyddus yn ein dyfroedd. Credwn fod dros 300 o fewn Bae Aberteifi gydag unedau teuluol yn cael eu gweld yn rheolaidd i fyny ac i lawr ein harfordir. Mae’r dolffin trwyn potel yn tyfu i dros 3.5m a gall bwyso dros ½ tunnell pan fydd wedi tyfu’n llawn. Mae gan sefydliadau sy’n monitro’r dolffiniaid trwyn potel gofnodion sy’n dyddio’n ôl dros 60 mlynedd ar rai unigolion. Mae’r dolffin trwyn potel yn ddeallus iawn ac yn ysglyfaethwr brig heb unrhyw fygythiadau naturiol o amgylch ein harfordir.